Komórki macierzyste
Pobierz darmowe materiały
Krew pępowinowa jest bogatym źródłem krwiotwórczych komórek macierzystych, które od ponad 35 lat są wykorzystywane w transplantologii. Obecnie komórki macierzyste z krwi pępowinowej znajdują zastosowanie w leczeniu około 80 ciężkich chorób, a jednocześnie prowadzone są badania nad ich wykorzystaniem w medycynie regeneracyjnej. Poznaj najważniejsze korzyści i ograniczenia krwi pępowinowej oraz bankowania komórek macierzystych.
Przebadana i zamrożona porcja krwi pępowinowej jest przechowywana jako gotowy materiał biologiczny. W razie potrzeby nie ma konieczności ponownego kontaktowania się z dawcą ani organizowania pobrania komórek.
Ma to szczególne znaczenie w sytuacjach, gdy pacjent wymaga szybkiego rozpoczęcia leczenia, na przykład w chorobach hematoonkologicznych lub metabolicznych.
Komórki z krwi pępowinowej są immunologicznie mniej dojrzałe niż komórki pobrane od dorosłego dawcy. Dzięki temu przeszczepienie krwi pępowinowej może być możliwe przy mniejszym stopniu zgodności HLA niż w przypadku komórek pochodzących ze szpiku kostnego lub krwi obwodowej.
Stopień zgodności nadal pozostaje jednym z najważniejszych elementów kwalifikacji do transplantacji, a o wyborze najlepszego źródła komórek zawsze decyduje lekarz prowadzący.
Jedną z zalet krwi pępowinowej jest mniejsze ryzyko wystąpienia choroby przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD) w porównaniu z niektórymi innymi źródłami krwiotwórczych komórek macierzystych. Wynika to z większej niedojrzałości immunologicznej komórek obecnych w krwi pępowinowej.
Badania pokazują, że u pacjentów z ostrą białaczką, którzy mieli minimalną chorobę resztkową przed przeszczepieniem, reakcja przeszczep przeciwko białaczce jest silniejsza przy transplantacji krwi pępowinowej w porównaniu z innymi źródłami. Pomaga to eliminować komórki nowotworowe po transplantacji.
Krew pępowinową przechowuje się metodą kriokonserwacji w temperaturze poniżej -180°C. W takich warunkach komórki zachowują swoje właściwości przez wiele lat, dzięki czemu materiał może być dostępny w przyszłości, jeśli pojawią się wskazania medyczne do jego wykorzystania.
Oprócz zastosowań w transplantologii prowadzone są badania nad wykorzystaniem komórek z krwi pępowinowej w medycynie regeneracyjnej. Obejmują one między innymi neurologię dziecięcą, w tym mózgowe porażenie dziecięce oraz zaburzenia ze spektrum autyzmu. W wybranych ośrodkach prowadzone są programy kliniczne wykorzystujące własną krew pępowinową u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów.
Jednym z głównych ograniczeń krwi pępowinowej jest liczba komórek znajdujących się w pojedynczej porcji. W przypadku części dorosłych pacjentów może ona okazać się niewystarczająca.
Obecnie rozwijane są technologie namnażania komórek macierzystych z krwi pępowinowej, a część takich produktów została już dopuszczona do stosowania w wybranych wskazaniach.
Po przeszczepieniu krwi pępowinowej odbudowa układu krwiotwórczego może przebiegać wolniej niż po zastosowaniu niektórych innych źródeł komórek. W tym okresie pacjent wymaga specjalistycznej opieki i monitorowania.
Bezpieczeństwo matki i dziecka zawsze ma pierwszeństwo. Nagłe powikłania podczas porodu lub przeciwwskazania medyczne, takie jak niektóre choroby zakaźne u matki, mogą uniemożliwić pobranie krwi pępowinowej.
Pobranie, przygotowanie i przechowywanie krwi pępowinowej w banku rodzinnym jest usługą odpłatną. Przed podpisaniem umowy warto zapoznać się z zakresem badań, zasadami kwalifikacji materiału, warunkami przechowywania oraz procedurą wydania materiału do leczenia.
Najważniejsze zalety to gotowość materiału do wykorzystania, mniejsze wymagania dotyczące zgodności HLA, mniejsze ryzyko choroby przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD), możliwość długotrwałego przechowywania oraz potencjalne zastosowania rozwijane w medycynie regeneracyjnej.
Największym ograniczeniem jest liczba komórek w pojedynczej porcji, która może być niewystarczająca dla części dorosłych pacjentów. Rozwój technologii namnażania komórek macierzystych częściowo zmniejsza to ograniczenie.
Nie można jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Każde źródło komórek macierzystych ma swoje zalety i ograniczenia, a wybór zależy od rodzaju choroby, zgodności tkankowej oraz indywidualnej sytuacji pacjenta.
W niektórych przypadkach krew pępowinowa może zostać wykorzystana nie tylko przez dziecko, od którego została pobrana, ale również przez zgodnego tkankowo członka rodziny. O możliwości jej zastosowania decyduje lekarz transplantolog.
Nie. Późne odpępnienie nie wyklucza pobrania krwi pępowinowej. Pobranie odbywa się dopiero po odpępnieniu dziecka, zgodnie z obowiązującymi standardami opieki okołoporodowej, dlatego nie wpływa na przebieg porodu. Późniejsze odpępnienie może jednak zmniejszyć ilość pozyskanego materiału.
Krew pępowinową przechowuje się metodą kriokonserwacji w bardzo niskiej temperaturze. Badania potwierdzają zachowanie właściwości komórek po wielu latach przechowywania.
Nie. Bankowanie krwi pępowinowej zapewnia dostęp do materiału biologicznego, ale nie gwarantuje jego późniejszego wykorzystania. Decyzja zależy od wskazań medycznych oraz kwalifikacji do leczenia.
Decyzja o bankowaniu krwi pępowinowej jest indywidualna. Warto podjąć ją po zapoznaniu się z aktualną wiedzą medyczną, możliwościami wykorzystania komórek macierzystych oraz ograniczeniami tej metody.
Administratorem Twoich danych osobowych jest Eurocord Stowarzyszenie Na Rzecz Deponowania i Wykorzystania Komórek Macierzystych z siedzibą w Warszawie. Twoje dane osobowe będą przetwarzane w celu umożliwienia korzystania z funkcjonalności serwisu, przede wszystkim w celu przesłania Ci darmowych materiałów informacyjnych, a także w celu dochodzenia i obrony roszczeń. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych, w tym o przysługujących Ci prawach, znajdziesz w Polityce Prywatności.