Krew pępowinowa: Stanowisko Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej (2025)

W grudniu 2025 roku Polskie Towarzystwo Onkologii i Hematologii Dziecięcej (PTOiHD) przedstawiło aktualne stanowisko dotyczące wykorzystania krwi pępowinowej jako źródła krwiotwórczych komórek macierzystych. Dokument opracowany przez ekspertów podsumowuje najnowsze dane naukowe oraz wskazuje kierunki rozwoju tej formy terapii.

To ważny głos środowiska medycznego, który potwierdza rosnącą rolę krwi pępowinowej w leczeniu wielu poważnych chorób.

Co to jest krew pępowinowa?

Krew pępowinowa to bogate źródło krwiotwórczych komórek macierzystych, które mogą odtworzyć układ krwiotwórczy i odpornościowy pacjenta. W praktyce oznacza to możliwość wykorzystania ich w terapiach ratujących życie.

Eksperci PTOiHD przypominają, że krew pępowinowa była stosowana już od końca lat 80. XX wieku. Co więcej, jej skuteczność została potwierdzona przez międzynarodowe organizacje, takie jak European Society for Blood and Marrow Transplantation (EBMT), które uznają ją za równorzędne źródło komórek macierzystych obok szpiku kostnego i krwi obwodowej.

W jakich chorobach wykorzystuje się komórki macierzyste z krwi pępowinowej?

Jednym z kluczowych wniosków zawartych w stanowisku PTOiHD jest szerokie zastosowanie terapeutyczne komórek macierzystych.

Transplantacje z ich użyciem stosuje się w leczeniu ponad 80 jednostek chorobowych, w tym:

• ostrych białaczek (ALL, AML),
• zespołów mielodysplastycznych,
• wybranych chorób układu krwiotwórczego,
• wrodzonych niedoborów odporności,
• chorób metabolicznych.

To sprawia, że krew pępowinowa stanowi istotny element dla współczesnej hematologii i onkologii dziecięcej.

Krew pępowinowa – czy warto?

Stanowisko PTOiHD wskazuje szereg korzyści, które wyróżniają krew pępowinową na tle innych źródeł komórek macierzystych:

✔ Mniejsze ryzyko powikłań po przeszczepieniu

Przeszczepienia z wykorzystaniem krwi pępowinowej wiążą się z niższym ryzykiem wystąpienia przewlekłej choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD).

✔ Szybka dostępność materiału do transplantacji

Zgromadzona krew pępowinowa jest przechowywana i gotowa do użycia praktycznie natychmiast — co ma kluczowe znaczenie w nagłych przypadkach.

✔ Dobre wyniki leczenia u dzieci

Szczególnie w przypadku ostrych białaczek u najmłodszych pacjentów obserwuje się bardzo dobre efekty terapeutyczne.

✔ Długotrwała przydatność komórek

Badania potwierdzają, że komórki macierzyste zachowują swoje właściwości nawet po wielu latach przechowywania.

Nowe możliwości: namnażanie komórek krwi pępowinowej

Jeszcze niedawno ograniczeniem w stosowaniu krwi pępowinowej była stosunkowo niewielka liczba komórek w jednej jednostce. Obecnie sytuacja dynamicznie się zmienia.

Stanowisko PTOiHD zwraca uwagę na przełomowe technologie ekspansji komórek:

• 2023 r. FDA (Agencja Żywności i Leków) wydała pozytywną decyzję dotyczącą innowacyjnej metody namnażania komórek krwi pępowinowej. Technologia ta pozwala zwiększyć liczbę komórek około 50-krotnie,
• 2025 r. Europejska Agencja Leków (EMA) zarejestrowała preparaty lecznicze komórek krwi pępowinowej poddane ekspansji.

Dzięki tym rozwiązaniom możliwe staje się skuteczne leczenie również pacjentów o większej masie ciała, co wcześniej było istotnym wyzwaniem.

Bankowanie krwi pępowinowej – kiedy podjąć decyzję?

Eksperci PTOiHD podkreślają, że przyszli rodzice powinni mieć dostęp do rzetelnych informacji o możliwościach zabezpieczenia krwi pępowinowej — zarówno w bankach publicznych, jak i rodzinnych.

Decyzja o bankowaniu powinna być:

• świadoma,
• oparta na wiedzy medycznej,
• podjęta jeszcze przed porodem.

Towarzystwo zwraca uwagę, że jest to indywidualny wybór rodziny poprzedzony edukacją.

Co oznacza stanowisko PTOiHD dla przyszłych rodziców?

Opublikowane stanowisko potwierdza, że krew pępowinowa:

• ma ugruntowaną wartość kliniczną,
• znajduje zastosowanie w leczeniu wielu poważnych chorób,
• zyskuje nowe możliwości dzięki rozwojowi technologii.

Dla rodziców oznacza to jedno — decyzja o zabezpieczeniu krwi pępowinowej może mieć realne znaczenie zdrowotne w przyszłości.

PRZECZYTAJ CAŁY DOKUMENT

Poznaj ekspertów Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej:

• prof. dr hab. n. med. Wojciech Młynarski – Prezes PTOiHD, Kierownik Kliniki Pediatrii, Onkologii i Hematologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
• prof. dr hab. n. med. Katarzyna Derwich – Przewodnicząca Sekcji Guzów Kości PTOiHD, Kierownik Kliniki Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu
• prof. dr hab. n. med. Katarzyna Drabko – Kierownik Kliniki Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej Katedry Pediatrii, Kierownik Katedry Pediatrii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie
• prof. dr hab. n. med. Krzysztof Kałwak – Przewodnicy Grupy Roboczej ds. Chorób Dziecięcych w EBMT (European Bone Marrow Transplant Group), Kierownik Kliniki Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej we Wrocławiu (tzw. Przylądka Nadziei)
• prof. dr hab. n. med. Paweł Łaguna – Kierownik Oddziału Klinicznego Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii, UCK Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
• prof. dr hab. n. med. Jan Styczyński – Konsultant Krajowy w dziedzinie onkologii i hematologii dziecięcej, Kierownik Zakładu Onkologii Klinicznej i Eksperymentalnej w Katedrze Pediatrii, Hematologii i Onkologii Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum w Bydgoszczy
• prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański– Kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Rektor SUM

Źródło: https://ptohd.pl/krwiotworcze-komorki-macierzyste-krwi-pepowinowej-w-2025-roku/